هدف گلستان / صنعت ساختمان که به عنوان یکی از پیشران‌های اقتصادی و زیربنایی کشور شناخته می‌شود، طی دهه‌های اخیر مسیر پرفراز و نشیبی را طی کرده است. با وجود بهبود نسبی در استانداردهای ساخت‌وساز نسبت به سال‌های پس از زلزله ۱۳۶۸، اما همچنان یک شکاف عمیق میان «قانون‌گذاری» و «اجرای مقررات» دیده می‌شود. سیدمجید حسینی، معاون سازمان نظام مهندسی ساختمان استان گلستان، با ابراز نگرانی از این وضعیت، تأکید می‌کند که «مقررات ملی ساختمان» تنها با روی کاغذ ماندن، نمی‌توانند ضامن ایمنی و بهره‌وری باشند.
گذار از سنت به صنعت؛ پیشرفت‌هایی که کافی نیست
سیدمجید حسینی در نشست خبری با خبرنگاران، ضمن تبیین وضعیت فعلی ساخت‌وسازها اظهار داشت: «صنعت ساختمان در کشور ما نسبت به گذشته تفاوت‌های ماهوی پیدا کرده و کیفیت فنی پروژه‌ها با ارتقای دانش مهندسی و رعایت الزامات اولیه رشد قابل قبولی داشته است. با این حال، ساختمان یک موجود زنده و اثرگذار است که باید تمامی ابعاد آن به صورت یکپارچه دیده شود.
وی با اشاره به وجود ۲۴ مبحث مقررات ملی ساختمان، تصریح کرد که این مباحث به عنوان «نقشه راه» صنعت ساختمان تدوین شده‌اند، اما در بخش قابل توجهی از آن‌ها، ما با یک فاصله معنادار میان ابلاغ قانون و اجرای میدانی آن روبرو هستیم.
مبحث ۱۹؛ نبردی ناتمام با اتلاف انرژی پس از سه دهه
یکی از جدی‌ترین انتقادات حسینی، به مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان بازمی‌گردد؛ مقرراتی که موضوع صرفه‌جویی در مصرف انرژی را هدف قرار داده است. معاون نظام مهندسی گلستان با یادآوری سابقه این موضوع گفت: «قرار بود اجرای این مبحث از سال ۱۳۷۶ در کشور کلید بخورد و در گام نخست، ساختمان‌های دولتی پیشگامِ رعایت این الگو باشند. اما امروز، پس از گذشت نزدیک به ۳۰ سال و با وجود رسیدن به ویرایش پنجم این مقررات، همچنان شاهد اجرای ناقص آن هستیم.
او تأکید کرد که بسیاری از چالش‌های امروز کشور در حوزه ناترازی انرژی، ریشه در همین کم‌توجهی‌های ساختاری دارد. اگر مباحث مرتبط با بهینه‌سازی مصرف انرژی از دو دهه قبل به‌طور کامل اجرایی می‌شد، امروز شاهد هدررفت عظیم سرمایه‌های ملی در بخش ساختمان نبودیم.
فرهنگ نگهداری ساختمان؛ خلأ بزرگ در ایمنی شهری
حسینی یکی دیگر از نقاط کور صنعت ساختمان را مبحث نگهداری دانست و گفت: متأسفانه در فرهنگ مدیریت شهری و ساختمان‌سازی ما، نگهداری ساختمان همچنان یک موضوع مغفول است. ما منتظر وقوع حوادث می‌مانیم و پس از آن به فکر شناسایی ساختمان‌های پرخطر می‌افتیم؛ در حالی که مباحث مرتبط با نگهداری ساختمان سال‌هاست تدوین شده اما در عمل به مرحله اجرا نرسیده است.
وی با بیان اینکه رویکرد کنونی باید از مدیریتِ بحران‌محور به مدیریتِ پیشگیرانه تغییر کند، افزود: ایمنی ساختمان یک فرآیند مستمر است و نباید به زمان پایان پروژه محدود شود.
دوربین‌های مداربسته؛ قانونی که پشت درهای بسته مانده است
معاون سازمان نظام مهندسی گلستان با اشاره به ضرورت افزایش امنیت عمومی، به موضوع الزامات انتظامی ساختمان‌ها پرداخت و گفت: «الزام نصب دوربین‌های مداربسته برای ساختمان‌ها که از سال ۱۴۰۰ ابلاغ شده، مصداق بارزی از قوانینِ روی زمین مانده است. با گذشت چندین سال از ابلاغ این قانون که می‌تواند نقش کلیدی در کاهش جرایم و تسهیل پیگیری‌های امنیتی داشته باشد، هنوز شاهد اجرای فراگیر آن نیستیم.
رسانه‌ها؛ پل میان مقررات و مطالبه‌گری
حسینی در بخش پایانی سخنان خود با تأکید بر نقش بی‌بدیل رسانه‌ها، از خبرنگاران خواست تا موضوعات تخصصی نظام مهندسی را به «مطالبه عمومی» تبدیل کنند. وی خاطرنشان کرد: «زمانی که یک مقرره فنی به یک مطالبه عمومی تبدیل شود، دستگاه‌های مسئول ناگزیر خواهند بود با جدیت بیشتری نسبت به اجرای قوانین اقدام کنند. فاصله میان ابلاغ مقررات و اجرای واقعی آن‌ها باید با فشار افکار عمومی و نظارت مستمر رسانه‌ای پر شود.
این گزارش نشان می‌دهد که در گلستان، همانند سایر نقاط کشور، ظرفیت‌های فنی بالایی برای ساخت شهری ایمن و کارآمد وجود دارد، اما تا زمانی که «مباحث ۲۴گانه مقررات ملی» به عنوان یک اولویت اجرایی در تمامی لایه‌های ساخت‌وساز نهادینه نشود، همچنان شاهد چالش‌های مزمن در این صنعت خواهیم بود.
